Okullar, çocuklarımızın yalnızca bilgi öğrendiği yerler değildir. Aynı zamanda güven duygusunun, saygının ve toplumsal değerlerin öğretildiği kurumlardır. Öğrencilerin ve öğretmenlerin kendilerini güvende hissetmediği bir okulda eğitimden söz etmek ise neredeyse imkânsızdır. Bugün sorulması gereken soru nettir: Okullar gerçekten güvenli mi?

Eğitim Hizmetinin Hukuki Boyutu: Devletin Sorumluluğu

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 125. maddesi açık bir hüküm içerir: “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.” Bu ilke, idare hukukunda hizmet kusuru olarak bilinir. Devlet, sunduğu kamu hizmetini gerekli dikkat ve özenle yürütmek zorundadır. Eğitim hizmeti de bu kapsamın en temel alanlarından biridir. Bu yüzden eger devlet öğretmenini koruyamıyorsa tazminat ödemekle mükelleftir.

Danıştay’ın yerleşik içtihatlarında da açıkça vurgulandığı üzere, okullarda meydana gelen şiddet olaylarında gerekli güvenlik önlemlerinin alınmaması idarenin hizmet kusuru olarak kabul edilmektedir. Başka bir ifadeyle; bir öğrenci okula bıçakla girebiliyorsa, okul içinde ciddi şiddet olayları yaşanabiliyorsa, burada yalnızca bireysel bir suçtan değil kurumsal bir güvenlik zafiyetinden söz etmek gerekir.

Münferit Değil, Yapısal Bir Sorun

Son yıllarda farklı şehirlerde yaşanan olaylara bakıldığında benzer bir tablo ortaya çıkıyor: Okullara kesici aletlerle girilebilmesi,Öğrenciler arasında büyüyen kavgalar, Öğretmenlere yönelik fiziksel saldırılar, Disiplin ve rehberlik mekanizmalarının yetersiz kalması

Bu olaylar gösteriyor ki mesele yalnızca bireysel öfke patlamaları değildir. Asıl sorun, okullarda güvenliğin sistematik biçimde ele alınmamasıdır.

Bir Gerçeği Açıkça Söylemek Zorundayız

Görevi başında hayatını kaybeden bir öğretmen, aslında yalnızca bir birey değildir. O kişi, devletin verdiği eğitim hizmetini yerine getirirken hayatını kaybetmiştir. Bu nedenle toplumda giderek yükselen bir talep vardır: Görevi başında hayatını kaybeden öğretmenlerin “şehit” statüsünde değerlendirilmesi. Çünkü öğretmenler yalnızca ders anlatmaz. Onlar aynı zamanda toplumu inşa eder. Bir öğretmenin okulda hayatını kaybetmesi, yalnızca bir aileyi değil, bir nesli yaralar. En son İstanbul Çekmeköy'de katledilen Fatma Nur Çelik öğretmenimiz de şehit sayılmalıdır. 

Okullarda Şiddeti Önlemek İçin Ne Yapılmalı?

Sorunu konuşmak kadar çözümü ortaya koymak da önemlidir. Uzmanların ve eğitimcilerin uzun süredir dile getirdiği bazı temel adımlar artık geciktirilmeden hayata geçirilmelidir.

1. Okul Güvenliği Yeniden Yapılandırılmalı: Okul girişlerinde güvenlik görevlisi bulundurulmalı, Kamera sistemleri etkin kullanılmalı, Riskli okullarda metal dedektör uygulaması değerlendirilmeli

2. Rehberlik Hizmetleri Güçlendirilmeli: Birçok şiddet davranışı aslında önceden sinyaller verir, Ancak yeterli psikolojik destek mekanizması olmadığında bu sinyaller fark edilmez.

3. Disiplin Mekanizmaları Etkin İşlemeli: Okullarda şiddet eğilimi gösteren davranışlar erken aşamada tespit edilmeli ve gerekli müdahaleler yapılmalıdır.

4. Öğretmen Güvenliği Yasal Güvenceye Alınmalı: Öğretmenlere yönelik saldırılar, kamu görevlisine karşı işlenen suç kapsamında daha güçlü yaptırımlarla ele alınmalıdır.

5. Zorunlu Eğitim Hemen Kaldırlmalı: Zorunlu eğitim yüzünden maalesef gençlerimiz iş gücüne geç atılmakta bu durum ekonomimize zarar vermektedir. Ayrıca pozitif bilimlerde ilerlemek isteyen öğrencilere okula zorla getirilen öğrenciler maalesef engel olabilmekte verimlerini düşürebilmektedirler.

Eğitimde Güvenlik, Eğitimin Kendisi Kadar Önemlidir

Bir toplumun geleceği sınıflarda şekillenir. Ama o sınıflar güvenli değilse, geleceği inşa etmek de mümkün değildir. Çocuklarımızın güvenliği kadar, onları yetiştiren öğretmenlerin güvenliği de devletin sorumluluğundadır.

Unutmayalım:

Bir öğretmenin hayatını kaybettiği bir okulda yalnızca bir insan ölmez; eğitim de yara alır.

Bugün hepimizin sorması gereken soru şudur: Çocuklarımızı bilgiyle donatırken, onları ve öğretmenlerini gerçekten güvenle koruyabiliyor muyuz?