Özellikle büyük şehirlerdeki “iyi” okullar, adeta kadro tutuculuğuyla anılmaya başlanmıştır. Bir kez merkezi atama ya da mazeret tayiniyle bu okullara atanan öğretmenler, emekli olana kadar bu kurumdan ayrılmamaktadır. Hatta bazı öğretmenlerin düşük hizmet puanlarına rağmen, eş durumu ya da benzeri yollarla bu okullarda kalıcı hale geldiği bilinmektedir. Bununla birlikte, yüksek hizmet puanlarına sahip, kıdemli ve deneyimli birçok öğretmen ise yıllarca dezavantajlı bölgelerde, fiziki imkânları zayıf, sosyoekonomik sorunların yoğun olduğu okullarda görev yapmak zorunda kalmaktadır. Bu durumun adaletle izahı mümkün değildir.

Sahada oluşan bu tablo, eğitim camiasında çalışma barışını zedeler hale gelmiştir. Aynı okulda 10, 15, hatta 20 yıl görev yapan bazı öğretmenler, o kurumu adeta kişisel mülkü gibi görmekte, değişime kapalı bir tutum sergilemektedirler. Okula yeni gelen öğretmen, bu “düzenin” bir parçası değilse ya dışlanmakta ya da sindirilmeye çalışılmaktadır. Zaman zaman bu öğretmenlerin okul idaresi ve hatta veliler eliyle hedef gösterildiğine dair örnekler sahada sıkça dillendirilmektedir. Kiradaki evini kendinin göremeyen bazı öğretmenler okulunu “tapulu mülk” gibi görebilmektedir. Bu anlayış kurum kültürünü gelişmeye değil, statükoya mahkûm etmektedir.

Bilindiği gibi, okul yöneticileri dört yılda bir rotasyona tabi tutuluyor. Hangi gerekçeyle? Okulda tekelleşmeyi, hantallaşmayı ve kişiselleşmeyi önlemek için. Aynı mantığın öğretmenler için de geçerli olması gerekmez mi? En azından sekiz yılda bir uygulanacak bir öğretmen rotasyonu, hem kurumsal dinamizmi artıracak hem de görev adaletini sağlayacaktır.

Bu noktada dikkat çekilmesi gereken bir başka husus da sendikaların bu konudaki yaklaşımıdır. Ne yazık ki birçok sendika, popülist kaygılarla öğretmen rotasyonuna kategorik olarak karşı çıkmaktadır. Oysa sahaya bakıldığında, bu sendikaların çok sayıda üyesi hâlen yüksek hizmet puanlarına rağmen zorlu koşullarda çalışmakta ve daha iyi şartlara sahip okullara bir türlü geçememektedir. Bu sessiz çoğunluk, “okuluma dokunma” sloganlarıyla şekillenen reflekslerin gölgesinde ezilmektedir.

Gerçek şu ki, öğretmen rotasyonu sadece yer değiştirme anlamına gelmez. Bu uygulama, sistemin tıkanan damarlarını açma çabasıdır. Yeni bir okul, yeni bir bakış açısı, yeni bir gelişim alanı demektir. Aynı zamanda yüksek puanlı öğretmenlerin yıllarca “cezalı” gibi zor bölgelerde tutulmasının da önüne geçilmiş olur.

Eğer biz eğitimde fırsat eşitliği istiyorsak, eğer “eşit işe eşit koşul” ilkesi bizim için bir anlam ifade ediyorsa, öğretmen rotasyonu bir tercih değil, zorunluluk haline gelmiştir. Üstelik bu adım sadece öğretmenler için değil, öğrenciler için de bir kazanım olacaktır. Her öğrencinin nitelikli öğretmene erişim hakkı vardır. Bu hakkı tesadüflere, tayin oyunlarına ve statükoya teslim edemeyiz.

Kısacası, rotasyon sadece hareketlilik değil; adalet, gelişim, yenilik ve yeniden yapılanmadır. Eğitim sistemimizi bu değerler üzerine yeniden inşa etmek istiyorsak, öğretmen rotasyonunu artık ciddiyetle, samimiyetle ve hakkaniyetle gündeme almalıyız.