İdare mahkemesi, memurun önemli itirazlarına cevap vermeden davasını reddetmişti. Karar, 21 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. Dosya, yeniden yargılama için Ankara 4. İdare Mahkemesine gönderilecek.

Dolmuş şoförüne sigara aldırdığı gerekçesiyle ceza soruşturması: Görevi kötüye kullanma suçundan HAGB kararı verildi

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü, 3 Mart 2026'da 2022/91046 başvuru numaralı kararı oybirliğiyle verdi. Olay, polis memuru olarak çalışan başvurucunun bir dolmuş şoförüne sigara aldırdığı iddiasıyla başladı. Bu nedenle hakkında ceza soruşturması açıldı. Soruşturmanın ardından kamu davası görüldü.

Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesi, 26 Haziran 2012'de başvurucuyu görevi kötüye kullanma suçundan hapis cezasıyla cezalandırdı. Ancak aynı kararla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verdi. HAGB, kısaca mahkemenin hükmü açıklamaması anlamına geliyor.

Emniyet, meslekten çıkarma cezası verdi, İdare Mahkemesi davayı reddetti

Aynı olay nedeniyle disiplin soruşturması da yürütüldü. Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu, 15 Mart 2013'te başvurucunun meslekten çıkarılmasına karar verdi. Kurul, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendine dayandı. Bu bent, yetkiyi veya nüfuzu çıkar sağlamak için ya da kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmayı disiplin suçu sayıyor. Kurul, başvurucunun yetki ve nüfuzunu kötüye kullandığının sabit olduğunu belirtti. Kararda HAGB kararına da yer verildi.

Başvurucu, bu cezanın iptali için Ankara 4. İdare Mahkemesinde dava açtı. Davada üç şeyi savundu. HAGB kararının hukuki sonuç doğurmaması gerektiğini söyledi. Disiplin cezası için suç oluşturan davranışın somut olarak ortaya konması gerektiğini belirtti. Lehine olan tanık anlatımlarının dikkate alınmadığını, kararın yalnızca kamera kayıtlarına dayandığını ileri sürdü.

Mahkeme, 30 Aralık 2013'te davayı reddetti. Gerekçesinde, ceza mahkemesinin suçun işlendiğini kabul ettiğini yazdı. Bu nedenle meslekten çıkarma cezasında hukuka aykırılık görmedi.

Danıştay temyiz ve karar düzeltme başvurularını reddetti, başvurucu AYM'ne bireysel başvuruda bulundu

Başvurucu aynı itirazları Danıştay Beşinci Dairesine de taşıdı. Daire, 14 Aralık 2017'de temyiz başvurusunu reddetti. Danıştay İkinci Dairesi de 13 Eylül 2022'de karar düzeltme talebini reddetti.

Başvurucu, nihai kararı 30 Eylül 2022'de öğrendi. 13 Ekim 2022'de Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaptı. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini savundu. HAGB kararının memuriyete engel olmadığını da vurguladı.

Komisyon, makul sürede yargılanma hakkına ilişkin iddiayı kabul edilemez buldu. Masumiyet karinesi iddiasının incelenmesini ise Bölüme bıraktı. Adalet Bakanlığı da görüş bildirdi. Bakanlık, somut olayın özel koşullarının dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Anayasa Mahkemesi: HAGB kararı verilen memurun disiplin cezasında idare ve yargı olayı kendisi değerlendirmeli

Anayasa Mahkemesi, başvuruyu gerekçeli karar hakkı yönünden inceledi. Bu hak, Anayasa'nın 36. maddesindeki adil yargılanma hakkının içinde yer alıyor. Buna göre mahkemeler, kararlarını yeterli bir gerekçeyle yazmak zorunda. Taraflar önemli bir iddia veya itiraz ileri sürmüşse mahkeme buna cevap vermeli. Amaç, kişilerin yargılamanın adil yapılıp yapılmadığını anlayabilmesi.

Mahkeme, masumiyet karinesine de değindi. HAGB alan kişinin suç işlediği kesinleşmiş sayılmıyor. Bu nedenle idare veya mahkeme, ceza mahkemesinin henüz kesinleşmemiş hükmüne dayanmamalı. Olayı kendisi değerlendirmeli. Ancak ceza davasına konu olay, disiplin hukuku açısından ayrıca incelenebilir. Bu incelemenin sonucuna göre işlem yapılabilir.

"Ceza yargılamasını tekrarlamakla yetindi": Meslekten çıkarma davasında gerekçeli karar hakkının ihlaline karar verildi

Anayasa Mahkemesi, bu disiplin suçunun 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinde de aynı şekilde yer aldığını kaydetti. Disiplin cezasının kişinin fiiline bağlı olduğunu, doğrudan ceza davasının sonucuna dayanmadığını hatırlattı. Bu yüzden idare ve mahkemelerin, fiili disiplin hukuku açısından ayrıca tartışması gerekiyor.

Somut olayda başvurucu, kamera kayıtlarına dayanıldığını söylemişti. Lehine olan tanık anlatımlarına neden itibar edilmediğinin açıklanmadığını da belirtmişti. Anayasa Mahkemesine göre idare mahkemesi bu iddialara cevap vermedi. Ceza davasında anlatılan olayları tekrarladı. Ceza yargılamasındaki değerlendirmeye katılmakla yetindi. Fiili ve delilleri disiplin hukuku açısından kendisinin incelediğini göstermedi. Masumiyet karinesini gözettiğini gösteren yeterli gerekçe de sunmadı.

Kural olarak üst mahkeme, ilk derece mahkemesinin yeterli gerekçesine atıf yapabilir. Ancak ilk gerekçe yetersizse durum farklı. O zaman başvurucunun önemli itirazlarını üst mahkemenin gerekçeli olarak karşılaması gerekir. Anayasa Mahkemesi, bu iddiaların ne Ankara 4. İdare Mahkemesi ne de Danıştay Beşinci Dairesi tarafından karşılandığını gördü. Bu nedenle yargılamanın bir bütün olarak adil olmadığı sonucuna vardı.

Gerekçede kullanılan dilin masumiyet karinesine uygun olmadığı iddiası ise ayrıca incelenmedi. Çünkü bu sorun, yeniden yargılamada giderilebilecek.

Anayasa Mahkemesi, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Kararın bir örneğini yeniden yargılama için Ankara 4. İdare Mahkemesine (E.2013/1001, K.2013/1784) gönderdi. Mahkeme, yeni yargılamada Anayasa Mahkemesinin belirttiği ilke ve gerekçelere uyacak. Hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar verecek.

Burada önemli bir nokta var. Bu karar, meslekten çıkarma cezasının hukuka aykırı olduğu anlamına gelmiyor. Başvurucu da otomatik olarak göreve dönmüyor. Anayasa Mahkemesi, hak ihlali kararından davanın sonucuyla ilgili bir sonuç çıkarılmaması gerektiğini belirtti. Delilleri değerlendirme ve sonuca varma yetkisi, yeniden yargılamada da ilgili mahkemelere ait.

Anayasa Mahkemesi ayrıca 664,10 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinin ödenmesine karar verdi. Toplam 40.664,10 TL yargılama gideri başvurucuya ödenecek. Ödeme, karar tebliğ edildikten sonra başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvurduğu tarihten itibaren dört ay içinde yapılacak. Gecikme olursa yasal faiz uygulanacak. Kararın bir örneği Adalet Bakanlığına da gönderilecek.

Başvurucunun kimliği, kamuya açık belgelerde resen gizli tutuldu.