Söylerken ne kadar kolay değil mi? Peki ya o cümlenin çarptığı öğretmen? Bir Excel hücresine yanlış basılan tek bir tuş yüzünden evinden 80-90 kilometre ötedeki bir dağ köyüne resen sürgün edilen, ailesi dağılan, yolu ve benzini hesaplamaktan uykuları kaçan o öğretmenin vebali nereye sığıyor?

Burada çok açık ve pervasız bir idari tembellik var. Hatayı yapan sensin, sehven yanlış veri girdiğini itiraf eden sensin; ama cefasını çeksin, cebinden avukat parası döksün, iki yıl adliye koridorlarında sürünsün diye kapıyı gösterdiğin yine mağdur ettiğin memurun!

Hukukta çok temel, sarsılmaz bir prensip vardır: Yetkide ve usulde paralellik. Bu ilke bürokrasiye şunu emreder: Bir idari işlemi yapmaya kimin yetkisi varsa, o işlemde bir sakatlık, bir kusur veya aykırılık gördüğünde onu geri almaya, düzeltmeye ya da bütünüyle iptal etmeye de aynı makam yetkilidir.

Mahkeme dediğiniz merci, idarenin “Ben hukuka uygun işlem yaptım, doğrusu budur” dediği uyuşmazlıklarda devreye girer. İdarenin kendi eliyle işlediği kusuru kabul edip arkasından “Biz bozduk ama sen mahkemeye tamir ettir” deme yüzsüzlüğüne cevaz veren tek bir hukuk kuralı yeryüzünde yoktur!

Bir de arkasına sığındıkları o meşhur zırh var: “Sistem kapandı!” Sistem dediğiniz şey nedir Allah aşkına? Gökten inen değiştirilemez bir ayet mi, anayasa hükmü mü? Sistem dediğiniz, altı üstü devletin işi hızlı yürüsün diye yazılmış bir bilgisayar yazılımıdır. Amaç değildir, sadece bir araçtır!

Dün MEBBİS mi vardı? Bu devlet asırlar boyu iki satır resmi yazıyla, bürokratın attığı ıslak imzayla yönetilmedi mi? Ekran kilitlendiyse, o ekranı açtıracak hiyerarşi bellidir. Okul müdürü durumu üst makama bildirir, İlçe yazar, İl Milli Eğitim Müdürü devreye girer, Bakanlığın Bilgi İşlem ve Personel Genel Müdürlüğü bir talimatla o sistemsel kilitlenmeyi çözer. Yeter ki niyet olsun, yeter ki personelin hakkını koruma iradesi gösterilsin.

Hiçbir yazılımın kodu, hukukun evrensel ilkelerinden ve bir insanın hayatından daha kutsal değildir. Kendi basiretsizliğinin faturasını öğretmenine kesip kenara çekilen idareci, devletin adaletini değil, ancak masa başı vurdumduymazlığını temsil eder. Yanlış yaptıysanız bahanelerin ardına saklanmayacaksınız; o koltuğun hakkını verip o yanlışı bizzat düzelteceksiniz!